Een sinterklaassurprise en -gedicht maken: zo pak je het aan, stap voor stap
Pakjesavond komt eraan, en in veel families hoort daar een traditie bij die minstens zo leuk is als de cadeaus zelf: de surprise. Een cadeautje dat verstopt zit in iets wat je zelf hebt gemaakt, met een gedicht erbij waarin de ontvanger een beetje (liefdevol) op de hak wordt genomen. Het kost tijd, het levert lijm aan je vingers op en meestal ben je er de laatste avond nog mee bezig. Maar het moment waarop iemand je knutselwerk openmaakt en het gedicht voorleest, maakt alles goed. In dit artikel lees je hoe je stap voor stap een surprise en een gedicht maakt, ook als je jezelf niet handig of creatief vindt.
Stap 1: begin bij de persoon, niet bij het cadeau
Een goede surprise vertelt iets over degene voor wie hij bestemd is. Pak een vel papier en schrijf alles op wat je weet over je lootje: hobby's, werk, gewoontes, uitspraken, kleine ongelukjes van het afgelopen jaar. Heeft je zus een nieuwe hond die alle sokken opeet? Is je vader altijd zijn sleutels kwijt? Is je collega verslaafd aan een bepaalde serie? Uit dat lijstje komt bijna altijd vanzelf een idee voor de vorm van je surprise én voor de grappen in je gedicht.
Stap 2: kies een vorm die je kunt maken
Een surprise hoeft geen kunstwerk te zijn. Kies een vorm die past bij de persoon en die je in een paar avonden kunt maken. Denk aan een reuzenversie van iets kleins (een gigantische sleutelbos, een enorme sok, een pak hagelslag op schaal), een voorwerp dat met de hobby te maken heeft (een gitaar, een voetbalschoen, een bloempot), of iets uit het dagelijks leven van de ontvanger (een laptop voor de thuiswerker, een kassabon voor de shopaholic). Hoe herkenbaarder de vorm, hoe groter het plezier bij het uitpakken.
Maak eerst een schetsje met afmetingen. Bedenk waar het cadeau in komt te zitten en hoe de ontvanger het eruit haalt. Een surprise die je met veel moeite moet openscheuren, of waar het cadeau in een laagje papier-maché verstopt zit, maakt het uitpakken extra leuk.
Stap 3: verzamel je materiaal
Het meeste heb je al in huis. Dozen van alle formaten, wc-rolletjes, keukenrollen, eierdozen, oude kranten, plakband, schaar, lijm en verf vormen de basis. Voor ronde vormen werkt papier-maché op een ballon heel goed: kranten in repen, behangplaksel of water met bloem, en een paar laagjes laten drogen. Reken voor papier-maché wel op minstens twee avonden, want elke laag moet goed droog zijn. Wie weinig tijd heeft, bouwt liever met karton en plakband en werkt het af met verf of gekleurd papier.
Stap 4: bouwen en afwerken
Bouw eerst het geraamte en zorg dat het stevig is. Plak alle naden goed af voordat je gaat verven; anders zie je ze later door de verf heen. Gebruik voor grote vlakken een roller of een brede kwast en werk details af met stift, gekleurd papier, stof of wat je verder in de knutsellade vindt. Kleine details maken het verschil: een naamkaartje, een merklogo dat je zelf natekent, een paar knipoogjes naar dingen uit het gedicht.
Plan de surprise niet op de laatste avond. Verf en lijm moeten drogen, en vaak blijkt halverwege dat iets net anders moet. Twee of drie rustige avonden aan de keukentafel is ideaal. Zet een thermoskan thee of koffie binnen handbereik, dan hoef je niet met lijmhanden naar de keuken en blijft je drinken de hele avond warm. Zet de kan wel een eindje bij de verfpotjes vandaan.
Stap 5: het gedicht
Voor veel mensen is het gedicht het lastigste deel. Toch is het minder moeilijk dan het lijkt als je een paar vaste regels aanhoudt.
Begin met een vaste opening. Veel gedichten beginnen met Sinterklaas die zit na te denken, door zijn grote boek bladert of met Piet overlegt. Dat geeft je meteen een aanloop.
Werk met gepaard rijm. Twee regels die op elkaar rijmen, dan weer twee. Dat is het makkelijkst om te schrijven en het leest prettig voor. Houd de regels ongeveer even lang, zodat er een ritme ontstaat.
Gebruik je lijstje. Pak de dingen die je bij stap 1 opschreef en maak er per onderwerp een paar regels van. Plaag gerust een beetje, maar houd het vriendelijk: het gedicht wordt hardop voorgelezen in het bijzijn van de hele familie, en het is de bedoeling dat de ontvanger zelf ook lacht.
Verwijs naar de surprise. Leg in het gedicht uit waarom je voor deze vorm hebt gekozen, en geef eventueel een aanwijzing waar het cadeau zit.
Sluit af met een vaste slotzin. Bijvoorbeeld een groet van Sint en Piet. Onderteken nooit met je eigen naam: het gedicht komt immers van Sinterklaas.
Zit je vast op een rijmwoord? Schrijf eerst het woord op waar je regel op moet eindigen en zoek daar een rijmwoord bij; bouw daarna de zin eromheen. Online rijmwoordenboeken helpen ook. En lees je gedicht na het schrijven één keer hardop voor: struikel je ergens over, dan doet de voorlezer dat op pakjesavond ook.
Stap 6: inpakken en verstoppen
Doe het cadeau in de surprise, plak hem dicht en bevestig het gedicht aan de buitenkant of verstop het erin. Zet de naam van de ontvanger er groot op. Is de surprise kwetsbaar, vervoer hem dan in een grote doos of op de achterbank, en niet onderin de kofferbak onder de rest.
De avond zelf
Op pakjesavond wordt elke surprise om de beurt uitgepakt en elk gedicht hardop voorgelezen. Dat duurt even, en dat is precies de bedoeling. Zorg dat er genoeg te drinken klaarstaat, zodat niemand hoeft op te staan als het net spannend wordt. Een kan warme chocolademelk voor de kinderen en een kan koffie of thee voor de volwassenen houdt iedereen aan tafel. Meer ideeën voor die avond lees je in pakjesavond: warme chocolademelk en een gezellige tafel, en wie vooraf nog wil bakken vindt een recept in pepernoten en speculaas bakken. Een feestelijke rode thermoskan past natuurlijk prima bij de sinterklaastafel.
Checklist sinterklaassurprise
- Lootje getrokken en een lijstje gemaakt met hobby's, gewoontes en grappige voorvallen
- Vorm gekozen en een schetsje gemaakt met afmetingen
- Cadeau gekocht en gecheckt of het in de surprise past
- Dozen, karton, kranten, plakband, lijm, verf en kwasten verzameld
- Minstens twee of drie avonden gepland (papier-maché heeft droogtijd nodig)
- Gedicht geschreven, hardop nagelezen en ondertekend door Sint en Piet
- Naam van de ontvanger groot op de surprise
- Veilig vervoer geregeld
- Thermoskannen met chocolademelk, koffie en thee klaar voor de avond zelf
Een surprise maken is werk, maar het is ook een van de leukste manieren om iemand te laten merken dat je aan hem of haar gedacht hebt. Het gaat niet om perfect knutselwerk of het mooiste gedicht, maar om de moeite en de lach bij het uitpakken. Veel plezier met plakken, rijmen en verstoppen.